FOG (โปรแกรมโคลนดิสก์ หรือกู้ระบบผ่านเครือข่าย LAN เพื่อสำรองระบบ PC)

โปรแกรม FOG

FOG (โปรแกรมโคลนดิสก์ หรือกู้ระบบผ่านเครือข่าย LAN เพื่อสำรองระบบ PC) : โปรแกรม FOG หรือ FOG Project เป็นโปรแกรมสำหรับบริหารจัดการระบบเครือข่าย และจำลองไฟล์ ดิสก์อิมเมจ (Disk Image) ของ ระบบปฏิบัติการ (OS) บนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้งานระบบปฏิบัติการ ลีนุกซ์ (Linux) และบริหารจัดการทั้งหมดผ่าน ส่วนติดต่อผู้ใช้งานแบบกราฟิก (GUI) บนหน้าเว็บไซต์ที่เขียนด้วย ภาษา PHP

โดยโปรแกรมนี้ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับการติดตั้ง และลงระบบปฏิบัติการสำหรับคอมพิวเตอร์หลา ยๆ เครื่องพร้อมกันได้อย่างรวดเร็ว ไม่ว่าจะเป็น วินโดวส์ (Windows), แมคโอเอส (macOS) และ ลีนุกซ์ (Linux)

สำหรับจุดเด่นสำคัญของ โปรแกรม FOG คือ การทำงานผ่านระบบเครือข่ายโดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์บูตภายนอก เช่น แผ่น CD, DVD หรือ แฟลชไดร์ฟ (Flash Drive) เครื่องคอมพิวเตอร์ปลายทางจะทำการบูตผ่านเครือข่ายโดยใช้เทคโนโลยี PXE และ TFTP เพื่อดาวน์โหลด ไคลเอนต์ (Client) Linux Client ขนาดเล็กที่มี เคอร์เนล (Kernel) เฉพาะเข้ามาประมวลผลการลงภาพระบบบนตัวเครื่อง ซึ่งเคอร์เนลนี้ได้รวม ไดร์เวอร์ (Driver) ของ กราฟิกการ์ด (GPU) และไดรเวอร์เครือข่ายมาตรฐานไว้ในตัว ทำให้ผู้ดูแลระบบไม่ต้องกังวลเรื่องการหาไดรเวอร์เครือข่ายแยกสำหรับคอมพิวเตอร์แต่ละรุ่น

นอกจากนี้ โปรแกรม FOG ยังมีฟีเจอร์ปรับขนาด พาร์ทิชัน (Partition) อัตโนมัติ ทำให้สามารถนำไฟล์ภาพระบบที่สร้างจาก ฮาร์ดดิสก์ (HDD) ขนาดใหญ่ไปติดตั้งลงบนฮาร์ดดิสก์ที่มีขนาดเล็กกว่าได้ ตราบใดที่ปริมาณข้อมูลจริงไม่เกินความจุของดิสก์ปลายทาง รวมทั้งยังรองรับระบบ Multicasting ซึ่งเป็นการส่งข้อมูลภาพระบบชุดเดียวไปยังคอมพิวเตอร์หลายเครื่องพร้อมกันในเครือข่าย, ช่วยลดภาระของระบบเครือข่าย และทำให้ความเร็วในการลงระบบบนเครื่องคอมพิวเตอร์ 1 เครื่องกับ 20 เครื่องใช้เวลาใกล้เคียงกัน

นอกเหนือจากการจำลอง และลงระบบปฏิบัติการแล้ว โปรแกรม FOG ยังทำหน้าที่เป็นเครื่องมือบริหารจัดการเครื่องคอมพิวเตอร์ในเครือข่ายอย่างครบวงจร สามารถสั่งติดตั้งซอฟต์แวร์ หรือสคริปต์เพิ่มเติมผ่านระบบ Snapins, จัดการเครื่องพิมพ์, เปลี่ยนชื่อเครื่องคอมพิวเตอร์และนำเครื่องเข้าโดเมน (Join Domain) อัตโนมัติ, ติดตามการเข้าใช้งานของผู้ใช้, สั่งล็อกออฟ หรือปิดเครื่องเมื่อไม่มีการใช้งาน, ตรวจสอบพื้นที่ฮาร์ดดิสก์ที่มีความเสียหาย, ล้างข้อมูลในดิสก์อย่างปลอดภัย ตลอดจนกู้คืนไฟล์ที่ถูกลบไปแล้ว

การนำโปรแกรม FOG ไปใช้งานควรติดตั้งบนเครื่อง เซิร์ฟเวอร์ (Server) แบบ Dedicated ที่มีฮาร์ดดิสก์ความจุสูงเพื่อรองรับการเก็บไฟล์ภาพระบบจำนวนมาก, การใช้ระบบจัดเก็บข้อมูลแบบ RAID และการ์ดเครือข่ายระดับ Gigabit Ethernet จะช่วยให้การรับส่งข้อมูลไปยังคอมพิวเตอร์หลายเครื่องพร้อมกันเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และไม่เกิดคอขวด

หลักการทำงานของโปรแกรม FOG Project อาศัยการบูตเครื่องผ่านระบบเครือข่ายด้วย โปรโตคอล (Protocol) PXE ร่วมกับบริการ DHCP และ TFTP เมื่อผู้ดูแลระบบต้องการคัดลอกระบบปฏิบัติการจากเครื่องต้นแบบ (Master Image) ตัวระบบของโปรแกรม FOG จะทำหน้าที่จับภาพ (Capture) ข้อมูลดิสก์ทั้งหมดเก็บไว้บนเซิร์ฟเวอร์กลาง และเมื่อต้องการกระจายภาพดิสก์ไปยังเครื่องไคลเอนต์อื่น ๆ (Deploy) ผู้ดูแลระบบสามารถสั่งการผ่านเว็บอินเทอร์เฟซเพื่อส่งข้อมูลภาพดิสก์นั้นไปยังคอมพิวเตอร์ปลายทางทางสายแลน ซึ่งประหยัดเวลามากกว่าการติดตั้งด้วยแฟลชไดรฟ์ หรือแผ่นดีวีดีหลายเท่าตัว

นอกจากความสามารถในการทำดิสก์อิมเมจแล้ว โปรแกรม FOG ยังมีเครื่องมือช่วยบริหารจัดการระบบคอมพิวเตอร์ที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนชื่อเครื่องคอมพิวเตอร์ และดึงเข้าโดเมน Active Directory โดยอัตโนมัติหลังจากติดตั้งระบบปฏิบัติการเสร็จสิ้น การติดตั้งซอฟต์แวร์ และแพตช์อัปเดตระยะไกลผ่านระบบ FOG Client การจัดเก็บข้อมูลอุปกรณ์ภายในเครื่อง (Hardware Inventory) รวมถึงการตั้งเวลาเปิด และปิดเครื่องผ่านเครือข่ายด้วยเทคโนโลยี Wake-on-LAN

คุณสมบัติ และความสามารถของ โปรแกรม FOG

การจำลอง และติดตั้งระบบปฏิบัติการ

• รองรับระบบปฏิบัติการหลากหลาย ทั้ง Windows (XP, Vista, 7, 8/8.1, 10), Linux และ macOS
• ทำงานผ่านเครือข่ายด้วยระบบ PXE (iPXE/TFTP/HTTP) ไม่ต้องใช้ CD, DVD หรือ USB ในการบูตเครื่องปลายทาง
• รองรับการทำดิสก์อิมเมจหลายรูปแบบ ได้แก่ แบบพาร์ทิชัน, แบบดิสก์ทั้งลูก, แบบหลายดิสก์พร้อมกัน หรือแบบ Raw Disk
• มีระบบปรับขนาดพาร์ทิชันอัตโนมัติ (Resizable Partitions) สามารถลงไฟล์อิมเมจจากดิสก์ขนาดใหญ่ไปยังดิสก์ขนาดเล็กกว่าได้ หากปริมาณข้อมูลจริงไม่เกินความจุปลายทาง
• รองรับการกระจายไฟล์แบบ Multicasting ซึ่งสามารถลงระบบบนเครื่องไคลเอนต์หลายสิบเครื่องพร้อมกันโดยใช้แบนด์วิดท์เท่ากับการลงเครื่องเดียว

การบริหารจัดการเครื่องปลายทาง และเครือข่าย

• ควบคุม และบริหารจัดการฟังก์ชันทั้งหมดผ่านเว็บอินเทอร์เฟซ (PHP-based Web Management)
• ระบบ Snapins สำหรับสั่งติดตั้งซอฟต์แวร์, รันงาน หรือรันสคริปต์บนเครื่องไคลเอนต์ระยะไกล
• เปลี่ยนชื่อเครื่อง (Hostname) และนำเครื่องเข้าโดเมน (Join Domain) ให้อัตโนมัติหลังติดตั้งระบบเสร็จสิ้น
• ระบบจัดการเครื่องพิมพ์ (Printer Management) ประจำเครื่องไคลเอนต์
• ติดตามประวัติการเข้าใช้งานเครื่อง ควบคุมการสั่ง Log off หรือสั่ง Shutdown อัตโนมัติเมื่อไม่มีการใช้งาน

ยูทิลิตี้ และเครื่องมือซ่อมบำรุงดิสก์

• เครื่องมือล้างข้อมูลในฮาร์ดดิสก์อย่างปลอดภัย (Disk Wiping)
• เครื่องมือสแกนหาจุดบกพร่องบนฮาร์ดดิสก์ (Bad Blocks Scan)
• กู้คืนไฟล์ที่ถูกลบ (Restore Deleted Files)

และความสามารถอื่น ๆ อีกมากมาย

เงื่อนไขการใช้งาน โปรแกรม FOG

โปรแกรม FOG เป็นซอฟต์แวร์ ฟรี (Free) ที่พัฒนาแบบ โอเพ่นซอร์ส (Open-Source) ที่อยู่ภายใต้เงื่อนไขการใช้งานแบบ GPL-3.0 License ซึ่งหมายความว่าผู้ใช้สามารถใช้งาน, ดัดแปลง, แจกจ่าย และเข้าถึง โค้ดต้นฉบับ (Source Code) ได้อย่างเสรี ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด

หากต้องการค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อกับทางผู้พัฒนาโปรแกรมนี้ได้ผ่านทางช่องทางเว็บไซต์ (Website) : https://fogproject.org/ (ภาษาอังกฤษ) ได้เลย

คำบรรยายภาษาอังกฤษ (English Descriptions)

FOG, or FOG Project, is a network management and operating system disk imaging application running on Linux and managed entirely through a PHP-based web graphical user interface (GUI). It is designed to support the rapid, simultaneous deployment and installation of operating systems across multiple computers, including Windows, Linux, and macOS.

A key highlight of FOG is its ability to operate over the network without requiring external boot media such as CDs, DVDs, or USB flash drives. Target computers boot over the network using PXE and TFTP protocols to download a lightweight Linux client equipped with a custom kernel that processes the imaging task directly on the machine. This kernel includes standard display and network drivers, eliminating the need for administrators to source individual network drivers for different hardware models.

Additionally, FOG features automatic partition resizing, allowing an image created from a large hard drive to be deployed onto a smaller drive, provided the actual data volume does not exceed the target disk's capacity. It also supports multicasting, which streams a single set of image data to multiple computers simultaneously across the network. This minimizes network overhead and ensures that imaging twenty computers takes roughly the same time as imaging just one.