GNOME Partition Editor (โปรแกรมจัดการพาร์ทิชันบนฮาร์ดไดร์ฟ)

โปรแกรม GNOME Partition Editor

GNOME Partition Editor (โปรแกรมจัดการพาร์ทิชันบนฮาร์ดไดร์ฟ) : โปรแกรม GNOME Partition Editor หรืออาจจะเรียกว่า "GParted" มันเป็นบริหารจัดการอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล ที่มีประสิทธิภาพสูง และมีความยืดหยุ่นมากที่สุดตัวหนึ่งในโลก คอมพิวเตอร์ PC โดยหัวใจหลักของมันถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้ใช้สามารถควบคุมโครงสร้างของ ฮาร์ดดิสก์ (HDD), อุปกรณ์เก็บข้อมูลแบบ SSD หรือหน่วยความจำภายนอก ได้อย่างเบ็ดเสร็จผ่าน ส่วนติดต่อผู้ใช้งานแบบกราฟิก (GUI) ที่เข้าใจง่ายแต่แฝงไปด้วยฟังก์ชันระดับสูง

พื้นฐานการทำงานของโปรแกรม GNOME Partition Editor เริ่มต้นจากการมองเห็นไดรฟ์หนึ่งตัวเป็นเสมือน "เค้ก" ก้อนใหญ่ ซึ่งเราสามารถใช้โปรแกรมนี้ในการหั่นแบ่งเค้กออกเป็นชิ้น ๆ ที่เรียกว่า พาร์ทิชัน (Partition) เพื่อแยกส่วนการเก็บข้อมูล เช่น การแยกส่วนสำหรับติดตั้ง ระบบปฏิบัติการ (OS) ออกจากส่วนที่ใช้เก็บไฟล์งานส่วนตัว เพื่อความปลอดภัย และความสะดวกในการสำรองข้อมูล

สิ่งที่ทำให้โปรแกรม GNOME Partition Editor โดดเด่นกว่าเครื่องมือจัดการดิสก์ที่แถมมากับ วินโดวส์ (Windows) คือ ความสามารถในการปรับขนาดพาร์ทิชันแบบ "Non-Destructive" หรือการขยาย และหดขนาดโดยที่ข้อมูลเดิมยังคงอยู่ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนเพราะโปรแกรมต้องทำการย้ายข้อมูลในระดับบล็อก (Block) ไปยังตำแหน่งใหม่ก่อนจะทำการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางกายภาพของพาร์ทิชันนั้น ๆ

นอกจากนี้ โปรแกรม GNOME Partition Editor ยังมีความสามารถในการรองรับ ระบบไฟล์ (File System) ที่หลากหลายมากที่สุดตัวหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็น NTFS และ FAT32 ที่ใช้ใน Windows, HFS+ ของ แมคโอเอส (macOS) หรือระบบไฟล์ประสิทธิภาพสูงในฝั่ง ลีนุกซ์ (Linux) อย่าง Ext 2 / Ext 3 / Ext 4 / Btrfs และ XFS ซึ่งครอบคลุมความต้องการแทบทุกรูปแบบในปัจจุบัน ตั้งแต่การฟอร์แมต แฟลชไดรฟ์ (Flash Drive) ให้ใช้งานได้กับทุกอุปกรณ์ ไปจนถึงการกู้คืนพาร์ทิชันที่สูญหาย หรือเสียหายจากการปิดเครื่องผิดปกติ หรือตารางพาร์ทิชัน (Partition Table) รวน

หนึ่งในคุณสมบัติที่ทรงพลังที่สุดของโปรแกร GNOME Partition Editor คือ "GNOME Partition Editor Live" ซึ่งเป็นระบบปฏิบัติการขนาดจิ๋วที่สามารถเขียนลงใน USB Flash Drive แล้วนำไปบูตเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์ได้โดยตรงโดยไม่ต้องพึ่งพาระบบปฏิบัติการหลักในเครื่อง ข้อดีของการใช้งานในรูปแบบนี้คือทำให้เราสามารถจัดการพาร์ทิชันระบบ (เช่น ไดรฟ์ C: หรือพาร์ทิชันที่ลง OS ไว้) ได้อย่างอิสระ เพราะในขณะที่ระบบปฏิบัติการทำงานอยู่ ไฟล์บางส่วนจะถูกล็อคไว้ทำให้ไม่สามารถแก้ไขได้ การใช้ GNOME Partition Editor Live จึงเป็นทางออกที่ช่างคอมพิวเตอร์นิยมใช้ในการขยายขนาดไดรฟ์ระบบ  หรือย้ายข้อมูลจากฮาร์ดดิสก์ลูกเก่าไปยัง SSD ลูกใหม่อย่างแม่นยำ

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าโปรแกรม GNOME Partition Editor จะถูกออกแบบมาให้ใช้งานง่าย และมีความปลอดภัยสูงเพียงใด แต่การจัดการพาร์ทิชันก็ยังถือเป็นกระบวนการที่มีความเสี่ยงสูงต่อข้อมูล เพราะเป็นการเข้าไปแก้ไขโครงสร้างระดับลึกของไดรฟ์ หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด เช่น ไฟตกหรือเครื่องค้างระหว่างที่โปรแกรมกำลังย้ายข้อมูล ข้อมูลภายในอาจเสียหายได้ทันที ดังนั้นกฎเหล็กที่ผู้พัฒนา โปรแกรม GNOME Partition Editor เน้นย้ำเสมอคือ การสำรองข้อมูลสำคัญไว้ที่อื่นก่อนเริ่มดำเนินการใดๆ เสมอ

คุณสมบัติ และความสามารถของ โปรแกรม GNOME Partition Editor

การจัดการพาร์ทิชันพื้นฐาน และขั้นสูง

• สามารถสร้าง (Create) หรือลบ (Delete) พาร์ทิชันบนอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลได้อย่างอิสระ
• ปรับขนาดพาร์ทิชัน (Resize) เช่น การขยายขนาดไดรฟ์ C: หรือลดขนาดเพื่อคืนพื้นที่ให้ระบบ
• ย้ายตำแหน่งพาร์ทิชัน (Move) ไปยังส่วนต่าง ๆ ของดิสก์เพื่อจัดระเบียบพื้นที่ว่า
• คัดลอก และวางพาร์ทิชัน (Copy and Paste) เพื่อความสะดวกในการย้ายข้อมูล หรือจัดการโครงสร้างดิสก์
• ตรวจสอบความสมบูรณ์ (Check) ของพาร์ทิชัน และระบบไฟล์เพื่อซ่อมแซมส่วนที่เสียหาย

การปรับแต่งรายละเอียดภายในพาร์ทิชัน

• กำหนดป้ายชื่อ (Label) ให้กับพาร์ทิชันเพื่อให้จดจำได้ง่าย
• ตั้งค่ารหัสระบุเฉพาะ (New UUID) สำหรับพาร์ทิชันใหม่
• กำหนดค่าสถานะหรือ Flags ของพาร์ทิชัน เช่น
  • boot
  • hidden
  • lvm
• รองรับการกู้คืนพาร์ทิชันที่สูญหาย หรือถูกลบไปโดยไม่ได้ตั้งใจ (ผ่านเครื่องมือเสริมภายใน)

รองรับระบบไฟล์ (File Systems) ที่หลากหลาย

• รองรับระบบไฟล์มาตรฐานของ Windows เช่น
  • NTFS
  • FAT16
  • FAT32
  • exFAT
• รองรับระบบไฟล์ของ Linux เกือบทุกประเภท เช่น
  • ext2
  • ext3
  • ext4
  • Btrfs
  • XFS
  • JFS
  • F2FS
  • NILFS2
• รองรับระบบไฟล์ของ macOS เช่น HFS และ HFS+
• จัดการส่วนพื้นที่พิเศษอย่าง Linux-Swap และ LVM2 PV (Physical Volume) รวมถึงระบบไฟล์อื่น ๆ เช่น
  • ReiserFS
  • Reiser4
  • UDF
  • UFS

ความยืดหยุ่นในการใช้งาน และแพลตฟอร์ม

• GNOME Partition Editor Live สามารถใช้งานผ่านแผ่น CD หรือ USB Flash Drive เพื่อบูตเครื่องโดยตรง ทำให้จัดการพาร์ทิชันได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ระบบปฏิบัติการหลัก รองรับทั้ง
  • Windows
  • macOS
  • Linux
• GUI ที่ใช้งานง่าย มีหน้าจอแสดงผลแบบกราฟิกที่ช่วยให้มองเห็นโครงสร้างดิสก์เป็นแผนภาพชัดเจน ลดความผิดพลาดเมื่อเทียบกับการใช้คำสั่งผ่าน ส่วนติดต่อผู้ใช้แบบบรรทัดคำสั่ง (CLI)
• ความปลอดภัยของข้อมูล ออกแบบมาเพื่อปรับเปลี่ยนโครงสร้างดิสก์โดยพยายามรักษาข้อมูลเดิมไว้ (Non-Destructive) แม้จะมีการขยาย หรือหดพาร์ทิชัน

ข้อกำหนดของระบบ

• ต้องการหน่วยความจำ (RAM) อย่างน้อย 640 MB เพื่อให้ใช้งานคุณสมบัติทุกอย่างได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
• รองรับสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์แบบ x86 และ x86-64 เป็นหลัก ผ่าน GNOME Partition Editor Live

และความสามารถอื่น ๆ อีกมากมาย

เงื่อนไขการใช้งาน โปรแกรม GNOME Partition Editor

โปรแกรม GNOME Partition Editor เป็นซอฟต์แวร์ ฟรี (Free) ที่พัฒนาแบบ โอเพ่นซอร์ส (Open-Source) ที่อยู่ภายใต้เงื่อนไขการใช้งานแบบ GNU General Public License version 2 ซึ่งหมายความว่าผู้ใช้สามารถใช้งาน, ดัดแปลง, แจกจ่าย และเข้าถึง โค้ดต้นฉบับ (Source Code) ได้อย่างเสรี ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด

หากต้องการค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อกับทางผู้พัฒนาโปรแกรมนี้ได้ผ่านทางช่องทางเว็บไซต์ (Website) : https://gparted.org/index.php (ภาษาอังกฤษ) ได้เลย

คำบรรยายภาษาอังกฤษ (English Descriptions)

GNOME Partition Editor, commonly known as GParted, is one of the most powerful and flexible storage management tools in the computing world (PC). At its core, it is designed to give users complete control over the structure of Hard Disk Drives (HDD), Solid State Drives (SSD), or external storage devices through an intuitive Graphical User Interface (GUI) that packs advanced, high-level functionality.