GeoLibre (โปรแกรมแผนที่ และวิเคราะห์ข้อมูล GIS บนคลาวด์)

โปรแกรม GeoLibre

GeoLibre (โปรแกรมแผนที่ และวิเคราะห์ข้อมูล GIS บนคลาวด์) : GeoLibre เป็นแพลตฟอร์มระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ "GIS (Geographic Information System)" ที่มีจุดเด่นสำคัญคือ รองรับการทำงานแบบ คลาวด์ (Cloud) และมีความคล่องตัวสูงมาก โปรแกรมนี้ถูกพัฒนาขึ้นโดยกลุ่ม OpenGeos เพื่อเป็นทางเลือกใหม่ที่เบาตัวกว่าโปรแกรมระดับยักษ์ใหญ่อย่างโปรแกรม QGIS หรือโปรแกรม ArcGIS โดยผู้ใช้สามารถเปิดใช้งานผ่าน เว็บเบราว์เซอร์ (Web Browser) ได้ทันทีโดยไม่ต้องติดตั้งลงเครื่องคอมพิวเตอร์

แพลตฟอร์ม GeoLibre ยังสามารถทำงานได้ทุกแพลตฟอร์ม ไม่ว่าจะเป็นบนหน้า เว็บแอปพลิเคชัน (Web Application), โปรแกรมติดตั้งบนคอมพิวเตอร์, แอปพลิเคชันบนมือถือ หรือแม้แต่รันอยู่ภายในสภาพแวดล้อมของ Jupyter Notebook สำหรับนักวิเคราะห์ข้อมูล

โครงสร้าง และเทคโนโลยีเบื้องหลังของ โปรแกรม GeoLibre ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ไลบรารี (Library) MapLibre GL JS สำหรับการแสดงผลแผนที่, React และ TypeScript สำหรับหน้าจอการใช้งาน, Tauri และ ภาษา Rust สำหรับโปรแกรมบนเดสก์ท็อป รวมถึงใช้เทคโนโลยีการจัดการฐานข้อมูลประสิทธิภาพสูงอย่าง DuckDB-WASM ร่วมกับ deck.gl ในการประมวลผลข้อมูลเชิงพื้นที่ขนาดใหญ่ได้โดยตรงจากภายในเบราว์เซอร์ของผู้ใช้ ซึ่งระบบการประมวลผลทั้งหมดนี้จะทำงานอยู่ภายใต้ Sandbox ของเบราว์เซอร์ จึงมีความปลอดภัยของข้อมูลสูงมากเนื่องจากไม่มีการส่งข้อมูลดิบกลับไปยัง เซิร์ฟเวอร์ (Server) ส่วนกลาง

ในแง่ของความสามารถ และการทำงาน ตัวโปรแกรม GeoLibre มาพร้อมกับเครื่องมือประมวลผลข้อมูลทางภูมิศาสตร์ (Geoprocessing Tools) ที่ครอบคลุมมากกว่า 700 รูปแบบ ทำให้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ขั้นสูงได้หลากหลาย เช่น การวิเคราะห์โครงข่ายคมนาคม (Network Analysis), การตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสภาพพื้นที่ด้วยข้อมูล Remote Sensing ตลอดจนการคัดแยกประเภทสิ่งปกคลุมดินด้วยเทคโนโลยี Machine Learning โดยผู้ใช้สามารถปรับแต่ง, ควบคุมทิศทาง, มุมเงย, มุมเอียงของแผนที่ได้อย่างอิสระผ่านแผนที่พื้นฐานที่หลากหลาย มีเครื่องมือวัดระยะทาง, ปักหมุดบุ๊กมาร์ก, แผนที่ย่อ ไปจนถึงฟังก์ชัน Field Collection สำหรับการลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนามทั้งพิกัดจุด, เส้น และรูป Polygon ร่วมกับแบบฟอร์มที่กำหนดเองได้ผ่านระบบ GPS

นอกจากนี้ โปรแกรม GeoLibre ยังรองรับรูปแบบข้อมูลที่หลากหลาย และล้ำสมัย ทั้งข้อมูลประเภทเวกเตอร์ และแรสเตอร์ในเครื่อง หรือบนคลาวด์ ไม่ว่าจะเป็นไฟล์มาตรฐานอย่าง GeoJSON, Shapefile, GeoPackage, CSV และไฟล์ยุคใหม่อย่าง GeoParquet, FlatGeobuf, PMTiles รวมถึงข้อมูลสามมิติ เช่น 3D Tiles, ข้อมูลจากเลเซอร์อย่าง LiDAR หรือแม้แต่ฉากภาพแบบ Gaussian Splats

ตัวโปรแกรมยังมีระบบจัดการตารางข้อมูลแอตทริบิวต์ (Attribute Table) ที่มีเครื่องมือคำนวณฟิลด์, การสร้างแผนภูมิ, สถิติ และมีระบบประมวลผลคำสั่งผ่าน SQL Workspace รวมถึงมีระบบ ปลั๊กอิน (Plug-in) และ Marketplace ในตัว ที่ช่วยให้ผู้ใช้เลือกเปิดใช้งานฟังก์ชันเสริมต่าง ๆ เช่น แถบเลื่อนเปรียบเทียบภาพ (Layer Swipe), มุมมองสตรีทวิว, แถบเวลาแสดงการเปลี่ยนแปลง (Time Slider) หรือผู้ช่วยอัจฉริยะ GeoAgent ได้ตามความต้องการในการใช้งาน

คุณสมบัติ และความสามารถของ โปรแกรม GeoLibre

MapLibre Map Workspace

• ควบคุมแผนที่ได้อิสระ ทั้งการแพน, ซูม, หมุน และเอียงแผนที่แบบ 3 มิติ
• ใช้แผนที่ฐาน (Basemaps) จาก OpenFreeMap หรือเลือกแบบพื้นหลังว่างได้
• มีเครื่องมือบนแผนที่ครบครัน เช่น
  • เครื่องมือวัดระยะ (Measure)
  • บุกมาร์ก (Bookmark)
  • แผนที่ขนาดเล็ก (Minimap)
  • ดูสถานะมุมมอง (View State)
• มีระบบ Field Collection สำหรับลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนาม (จุด, เส้น, โพลีกอน) ร่วมกับระบบ GPS หรือการจิ้มเลือกบนแผนที่ พร้อมฟอร์มที่ปรับแต่งได้เอง

Local และ Remote Data Management

• โหลดข้อมูล Vector และ Raster ได้ทั้งจากในเครื่องและ URL ระยะไกล
• ตรวจสอบและแก้ไขข้อมูลตารางอรรถประโยชน์ (Attribute Table) พร้อมระบบ Field Calculator, แผนภูมิ (Charts) และสถิติต่างๆ
• รองรับการจัดรูปแบบเลเยอร์ (Styling) หลากหลายแบบ เช่น
  • แบ่งกลุ่มสีตามหมวดหมู่ (Categorized)
  • ไล่ระดับสี (Graduated)
  • การแสดงผลแบบ Heatmap และ Cluster
• บันทึกโครงการ และแชร์ต่อได้ง่ายในฟอร์แมต .geolibre.json พร้อมระบบ Undo/Redo ในการจัดเรียงเลเยอร์

Advanced Layer Formats

• Web Services & DB: XYZ, WMS, WFS, WMTS, ArcGIS, STAC รวมถึงฐานข้อมูล DuckDB และ PostgreSQL
• Cloud-Native & Vector: GeoParquet, FlatGeobuf, PMTiles, Zarr และ OpenStreetMap PBF
• Raster & 3D: COG (Cloud-Optimized GeoTIFF), GeoTIFF, Cloud-Optimized NetCDF/HDF, MBTiles, ข้อมูล LiDAR, Gaussian splats, และ 3D Tiles

SQL Workspace

• รันคำสั่ง DuckDB Spatial SQL บนเบราว์เซอร์เพื่อ Query เลเยอร์ที่เปิดอยู่, ไฟล์ในเครื่อง หรือ URL ระยะไกลได้โดยตรงผ่าน HTTP range requests
• สลับไปใช้งานเอนจิน Query ตัวอื่นในเบราว์เซอร์ได้ เช่น PostGIS (PGlite) และ Apache Sedona
• แสดงตัวอย่าง Query , เก็บประวัติการ Query และนำผลลัพธ์มาแสดงบนแผนที่ หรือส่งออกเป็น CSV / GeoParquet ได้ทันที

Vector และ Raster Processing Tools

เครื่องมือเวกเตอร์ (Vector)

ทำ Buffer, Centroids, Convex hull, Clip, Intersect/Union, Selection, Spatial joins, และการสร้างโครงข่าย H3 Grids/Binning ประมวลผลในเบราว์เซอร์ผ่าน Turf.js หรือเลือกใช้ GeoPandas เป็น sidecar ได้ มีโมดูล Spatial Statistics และการรันโมเดลแบบ Pipeline

เครื่องมือราสเตอร์ (Raster)

คำนวณ Hillshade, Slope, Aspect, Reproject, Resample, Contours, Raster Calculator รวมถึงโมดูลดัชนีพืชพรรณ/น้ำ (NDVI, NDWI, EVI) และเครื่องมือตรึงพิกัดแผนที่ (Georeferencer)

AI Segmentation

ใช้เทคโนโลยี SamGeo / SAM 3 ในการแบ่งส่วนภาพ (Segmentation) ข้อมูลภูมิศาสตร์ด้วย ปัญญาประดิษฐ์ (AI)

Conversion และ Whitebox

• มีเมนูแปลงข้อมูลทั่วไปให้เป็นฟอร์แมต Cloud-native (GeoParquet, FlatGeobuf, PMTiles, COG)
• เชื่อมต่อกับกล่องเครื่องมือ Whitebox สำหรับการประมวลผลทางภูมิศาสตร์แบบชุดใหญ่ (Batch geoprocessing) ผ่าน Python sidecar

Python และ Jupyter Integration

• สามารถฝังแอปพลิเคชัน GeoLibre เข้าไปใน Jupyter Notebook ได้ผ่านแพ็กเกจ geolibre บน ระบบ Python โดยแผนที่บนหน้าต่าง ส่วนต่อประสานกับผู้ใช้ (UI) และโค้ด Python จะซิงค์ข้อมูลกันแบบสองทาง (Two-way sync)
• มีหน้าต่าง Python Console ในตัวแอปสำหรับเขียนสคริปต์ควบคุม และหน้าต่าง Notebook panel โดยใช้ JupyterLite สำหรับเวอร์ชันเว็บ และ JupyterLab Server สำหรับเวอร์ชันเดสก์ท็อป

AI Assistant

• มีฟีเจอร์ "Chat with your data" เปิดให้ผู้ใช้สั่งการด้วย การประมวลผลภาษาธรรมชาติ (NLP) เพื่อให้ AI เปลี่ยนเป็นคำสั่ง Spatial SQL, ปรับแต่งสีเลเยอร์, เพิ่มหรือลบข้อมูล รวมถึงควบคุมแผนที่ โดยการสั่งการทั้งหมดสามารถตรวจสอบ และกดย้อนกลับ (Undo) ได้
• สามารถเลือกเชื่อมต่อ ส่วนต่อประสานโปรแกรมประยุกต์ (API) ของตนเองได้ รองรับ Google Gemini, Claude, OpenAI และจะถูกปิดไว้เป็นค่าเริ่มต้นจนกว่าจะตั้งค่า

Collaboration และ Story Maps

• รองรับการแก้ไขโครงการเดียวกันร่วมกับผู้อื่นแบบเรียลไทม์
• สร้างแผนที่สำหรับเล่าเรื่องราวตามการสกอล์หน้าจอ พร้อมมุมมองผู้นำเสนอ และส่งออกเป็นไฟล์ HTML แบบ Standalone ไปเผยแพร่ที่ไหนก็ได้

Network Analysis และ Geocoding

• วิเคราะห์พื้นที่ที่เข้าถึงได้ตามระยะเวลา (Isochrones), พื้นที่ให้บริการ (Service areas) และคำนวณต้นทุนการเดินทาง (Origin-Destination cost matrices)
• ระบบ Geocoding ที่แปลงที่อยู่เป็นพิกัด (Forward), แปลงพิกัดเป็นที่อยู่ (Reverse) และทำแบบกลุ่ม (Batch) รองรับการเชื่อมต่อกับผู้ให้บริการหลายราย

Plugins และ Marketplace

• มีปลั๊กอินติดตั้งมาพร้อมใช้งาน เช่น ปลั๊กอินควบคุมเลเยอร์, แผนที่ฐาน, ปลั๊กอินเปรียบเทียบแผนที่ (Swipe), แถบเวลาเลื่อนภาพ (Time slider), ข้อมูล Overture Maps และ LiDAR
• มี Marketplace ในตัวสำหรับค้นหา, ติดตั้ง, อัปเดต หรือถอดถอนปลั๊กอินภายนอก ได้อย่างสะดวก

และความสามารถอื่น ๆ อีกมากมาย

เงื่อนไขการใช้งาน โปรแกรม GeoLibre 

โปรแกรม GeoLibre เป็นซอฟต์แวร์ ฟรี (Free) ที่พัฒนาแบบ โอเพ่นซอร์ส (Open-Source) ที่อยู่ภายใต้เงื่อนไขการใช้งานแบบ Mit License ซึ่งหมายความว่าผู้ใช้สามารถใช้งาน, ดัดแปลง, แจกจ่าย และเข้าถึง โค้ดต้นฉบับ (Source Code) ได้อย่างเสรี ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด

หากต้องการค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อกับทางผู้พัฒนาโปรแกรมนี้ได้ผ่านทางช่องทางเว็บไซต์ (Website) : https://geolibre.app/ (ภาษาอังกฤษ) ได้เลย

คำบรรยายภาษาอังกฤษ (English Descriptions)

GeoLibre is a Geographic Information System (GIS) platform characterized by its cloud support and high flexibility. Developed by the OpenGeos group, it serves as a lightweight alternative to giant software packages like QGIS or ArcGIS. Users can access it instantly via a web browser without any installation. Furthermore, it operates across multiple platforms, whether as a web application, a desktop installation, a mobile application, or even running within a Jupyter Notebook environment for data analysts.

The architecture and underlying technology of GeoLibre are driven by modern frameworks. It utilizes the MapLibre GL JS library for map rendering, React and TypeScript for the user interface, and Tauri and Rust for the desktop application. Additionally, it leverages high-performance database management technologies like DuckDB-WASM alongside deck.gl to process large geospatial datasets directly within the user's browser. Because this entire processing system operates inside the browser's sandbox, it ensures high data security since no raw data is sent back to a centralized server.

In terms of capabilities and functionality, GeoLibre comes equipped with over 700 comprehensive geoprocessing tools. This enables a wide range of advanced spatial analyses, such as network analysis, remote sensing change detection, and land cover classification using machine learning. Users can freely adjust, control the direction, pitch, and tilt of the map across various basemaps. The platform also includes tools for distance measurement, bookmarking pins, minimaps, and a field collection function for gathering points, lines, and polygons on-site using custom forms integrated with GPS systems.